Łukasz Orbitowski

#
  • fot. Krzysztof Dubiel dla Instytutu Książki

ur. 1977; prozaik, felietonista; autor zbiorów opowiadań Złe Wybrzeża (1999), Szeroki, głęboki, wymalować wszystko (2002), Wigilijne psy (2005) i Nadchodzi (2010), powieści Horror show (2006), Tracę ciepło (2007) i Święty Wrocław (2009) oraz książki Prezes i Kreska. Jak koty tłumaczą sobie świat (2008); wraz z Jarosławem Urbaniukiem napisał dwutomowy cykl Pies i klecha (2007 i 2008).

Łukasz Orbitowski uznawany jest obecnie za jednego z najlepszych - czy wręcz najlepszego - autorów horrorów w Polsce. Wypracował własną formułę prozy gatunkowej, w której schematy rodem z horrorów doprawiane są, w różnych proporcjach, elementami powieści obyczajowej czy sensacyjnej. Zaczynał od małych form prozatorskich, opowiadań zawartych między innymi w tomach Szeroki, głęboki, wymalować wszystko i Wigilijne psy. Charakterystyczne dla wczesnej fazy pisarstwa Orbitowskiego było łączenie horroru z prozą obyczajową. W opowiadaniach, których akcja najczęściej rozgrywa się w Krakowie, celne obserwacje rzeczywistości (dotyczące na przykład problemów społeczno-ekonomicznych, przed którymi stawali młodzi ludzie w Polsce na początku XXI wieku) interesująco splótł z niesamowitościami nie z tego świata, realia miejskiego życia ze światem upiorów. Inaczej rzecz ujmując: efekt grozy uzyskiwał przez zderzenie tego, co codzienne, dotykalne z niesamowitościami, zwykłego i oswojonego - z dziwnym i niewytłumaczalnym. Z czasem Orbitowski zaczął próbować swoich sił jako autor powieści i stopniowo przepracowywał formułę swojej prozy, choć nie zarzucił pisania opowiadań. W powieściach takich jak Tracę ciepło i Święty Wrocław czy w tomie opowiadań Nadchodzi zdecydowanie bardziej zdaje się zajmować pisarza strefa mroku", świat widm i upiorów, tajemniczych, odwiecznych sił, który skrywa się pod podszewką rzeczywistości, wpływając na losy ludzi. Przy tym Orbitowski zdecydowanie stawia w swoich tekstach na niejednoznaczność, ontologiczne rozchwianie tekstowych światów". W wielu z nich nie jest do końca jasne, czy istne korowy widm i groteskowych, często przerażających stworów pojawiają się w skutek psychicznego rozchwiania bohaterów czy faktycznie istnieją gdzieś na granicy ludzkiego poznania. Tak jest chociażby w tytułowym opowiadaniu z tomu Nadchodzi, w którym do końca nie wiadomo, czy demoniczny dom, w którym popełniono zbrodnię i który przez dziesięciolecia ściga - dosłownie - ojca narratora opowiadania, istnieje realnie, czy też stanowi jedynie formę oswajania przez fantastyczną opowieść traum przeszłości  Do tego pisarz dodaje jeszcze liczne nawiązania kulturowe, ciekawie łącząc zaczerpnięte z pop kultury schematy z odniesieniami do tradycji, w szczególności - do literatury polskiego romantyzmu.  

Bibliografia

  • Złe Wybrzeża, Związek Literatów Polskich, Kraków 1999
  • Szeroki, głęboki, wymalować wszystko, Ha!art, Kraków 2001
  • Wigilijne psy, Editio, Gliwice 2005; Sine Qua Non, Kraków, 2016
  • Horror show, Ha!art, Kraków 2006
  • Tracę ciepło, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007
  • Pies i klecha. Przeciwko wszystkim, Fabryka Słów, Lublin 2007 (wspólnie z Jarosławem Urbaniukiem)
  • Prezes i Kreska. Jak koty tłumaczą sobie świat, Powergraph, Warszawa 2008
  • Pies i klecha. Tancerz, Fabryka Słów, Lublin 2008 (wspólnie z Jarosławem Urbaniukiem)
  • Święty Wrocław, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2009
  • Nadchodzi, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010
  • Widma, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2012
  • Szczęśliwa ziemia, Sine Qua Non, Kraków, 2013
  • Zapiski Nosorożca, Sine Qua Non, Kraków, 2014
  • Inna dusza, Od deski do deski, Warszawa, 2015