Mariusz Szczygieł

#
  • fot. Krzysztof Dubiel/Instytut Książki

(ur. 1966) reporter, dziennikarz prasowy, dawniej także telewizyjny i radiowy. Laureat European Book Prize, francuskiej nagrody Prix AMPHI we Francji, czeskiej Gratias Agit, radiowego Melchiora  („za inspirację dla reporterów Polskiego Radia”), Nagrody Nike Czytelników, Nagrody im. Beaty Pawlak, finalista Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus i Nagrody Literackiej Nike.

Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Pracę zaczął zaraz po maturze jako reporter w tygodniku „Na przełaj”. Pisał odważne teksty o subkulturach, homoseksualistach, narkotykach, niektóre uznane za przełomowe i nowatorskie. Szybko przeszedł do tworzącego się właśnie zespołu dziennikarskiego „Gazety Wyborczej”. Po kilku latach zainteresowała się nim telewizja: w latach 1995-2001 współtworzył i prowadził talk-show "Na każdy temat" w TV Polsat. Wydał wtedy swoją pierwszą książkę z reportażami: Niedziela, która zdarzyła się w środę (1996).
Rok po zakończeniu współpracy z telewizją powrócił do „Gazety Wyborczej”, od roku 2004 jest zastępcą szefa i redaktorem dodatku „Duży Format”. Dzięki przypadkowemu spotkaniu z Heleną Vondráčkovą zainteresował się kulturą czeską, nauczył języka i wydał książkę Gottland (2006), przełożoną na kilkanaście języków. Na Uniwersytecie Warszawskim przez szereg lat prowadził autorskie seminaria warsztatowe z reportażu.

Wspólnie z Pawłem Goźlińskim i Wojciechem Tochmanem założył Instytut Reportażu (2009).

Oficjalny serwis Mariusza Szczygła

Bibliografia


  • Niedziela, która zdarzyła się w środę (zbiór reportaży), Warszawa: Wydawnictwo EmKa 1996; Czarne 2011.
  • Na każdy temat. Talk show telewizyjny do czytania jako książka (współautor: Witold Orzechowski), Warszawa:  Wydawnictwo Orgelbrandów 1997.
  • Gottland (zbiór reportaży), Wołowiec: Czarne, 2006.
  • 20. 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła (pomysł, układ i komentarze Mariusz Szczygieł; zbiór reportaży), Wołowiec: Czarne 2009.
  • Zrób sobie raj, Wołowiec: Czarne 2010.
  • Kaprysik. Damskie historie, Warszawa: Agora, 2010.
  • Láska nebeská, Warszawa: Agora, 2012.
  • Antologia polskiego reportażu XX wieku - 100/XX (t.1 i 2), Wołowiec 2014.
  • Antologia polskiego reportażu XX wieku - 100/XX + 50 (t. 3), Wołowiec 2015.
  • Projekt: prawda, Warszawa: Dowody na Istnienie, 2016.

teksty w antologiach:

  • Kraj Raj, [Warszawa]: Oficyna Wydawnicza Rytm, [1993] – nie ma tych informacji na książce (teksty: Życie Stefanka K.; Klatka; Czego się boi młodzież w Koluszkach?; Kamienny kwiat).
  • Wysokie Obcasy. Twarze, Kraków: Znak, 2003 (tekst: Życie jest mężczyzną).
  • Cała Polska trzaska, Warszawa: Prószyński i Spółka, 2006 (teksty: Reality; Wesele.
  • Reaktywacja – razem z Marcinem Fabjańskim, Anną Fostakowską, Jackiem Hugo-Baderem, Włodzimierzem Nowakiem i Teresa Torańską).
  • Zaraz wracam. Antologia, pomysł, wybór, opracowanie, posłowie: Marta Mizuro, Wojciech Browarny, Marcin Hamkało, Wrocław: Centrum Kultury Zamek, 2008 (tekst: Cudowna sobota).
  • Projekt mężczyzna, red. Justyna Sobolewska, Agnieszka Wolny-Hamkało, Kraków: Dellikatesy, 2009 (tekst: Dowód).
  • 20. 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła, pomysł, układ i komentarze Mariusz Szczygieł, Wołowiec: Czarne 2009 (teksty: Jak Jadźka miała wstawić zęby; Polska w ogłoszeniach; Zabierz nas do Diamentu; Usta są zawsze gorące – razem z Wojciechem Staszewskim).

Tłumaczenia:

angielski:

  • Gottland. Mostly True Stories from Half of Czechoslovakia, tłum. Antonia Lloyd-Jones, Nowy Jork: Melville House Books, 2014

czeski:

  • Gottland, tłum. Helena Stachová, Praha: Dokořán/Jaroslava Jiskrová MÁJ, 2007.
  • Libůstka [Kaprysik. Damskie historie], tłum. Helena Stachová, Praga: Dokořán, 2011
  • Udělej si ráj [Zrób sobie raj], tłum. Helena Stachová, Praga: Dokořán, 2011

francuski:

  • La vie est un reportage. Anthologie du reportage littéraire polonais, red. Margot Carlier, Montricher: Les Editions Noir Sur Blanc 2005 (tekst: Reality, tłum. Maryla Laurent).
  • Gottland, tłum. Margot Carlier, Paris: Actes Sud, 2008.
  • Chacun son paradis [Zrób sobie raj], tłum. Margot Carlier, Paryż: Actes Sud, 2012

hiszpański:

  • Gottland [Gottland], tłum. Maria Dolores Pérez, Barcelona: Acantilado, 2011

niemiecki:

  • Von Minsk nach Manhattan. Polnische Reportagen, tłum. Martin Pollack, Joanna Manc, Renate Schmidgall, Wien: Zsolnay-Verlag 2006 (tekst: Reality, tłum. Martin Pollack).
  • Gottland, tłum. Esther Kinsky, Frankfurt am Main: Shurkamp, 2008.

rosyjski:

  • Gottlend, tłum. Polina Kozerenko, Moskwa: NLO, 2009.

rumuński:

  • Gottland, tłum. Ana Maria Luft, Bukareszt: Editura Art., 2014

serbski:

  • Gotland [Gottland[, tłum. Iwanka Dimitrijewicz, Belgrad: Služebni glasnik, 2013

słowacki: 

  • Gottland, tłum. Miroslav Zumrik, Bratysława: Premedia, 2012

słoweński

  • Gottland, tłum. Jana Unuk, Ljubljana: Založba Sanje, 2012

szwedzki:

  • Ouvertyr till livet, red. i tłum. Maciej Zaremba, Stokholm: Brombergs 2003 (tekst: Inte ett steg utan Bata [Ani kroku bez Baty], tłum. Maciej Zaremba).

ukraiński

  • Gottliend [Gottland], tłum. Bogdan Matiasz, Kijów: Granit, 2010

węgierski:

  • Gottland, tłum. Mihályi Zsuzsa, Budapest: Európa, 2009.
  • Teremts magadnak édenkertet! [Zrób sobie raj], tłum. Mihályi Zsuzsa, Budapeszt: Europa Konyvkiado, 2012

włoski:

  • Gottland, tłum. Marzena Borejczuk, Roma: Nottetempo, 2009.
  • Reality [Kaprysik], tłum. Marzena Borejczuk, Rzym: Nottetempo, 2011
  • Fatti il tuo paradiso [Zrób sobie raj], tłum. Marzena Borejczuk, Rzym: Nottetempo, 2012