Literatura

Marcin Wroński
(ur. 1972) – pisarz.
Pisze artykuły, opowiadania publikowane w tomach zbiorowych, dramaty (głównie komedie uliczne), sztuki teatralne, słuchowiska, najbardziej znany jednak jako autor kryminałów.
Zaczynał od tworzenia prozy wysokoartystycznej, mieszczącej się w nurcie postmodernistycznym (np. minipowieść Obsesyjny motyw babiego lata, 1994), pisał teksty piosenek, skecze kabaretowe, utwory sceniczne, zwrócił się także na krótko ku tematyce fantasy (np. powieść Wąż Marlo, 2006). Wydanie powieści kryminalnej Morderstwo pod cenzurą (2007), otwierającej cykl z lubelskim komisarzem przedwojennej policji Zygmuntem „Zygą” Maciejewskim, ukierunkowało pisarską drogę Marcina Wrońskiego. W cyklu o Maciejewskim widoczne są odniesienia do kryminału noir, chociażby w postaci głównego bohatera i mrocznej tonacji niektórych intryg. Komisarz jest błyskotliwym śledczym, który dosyć swobodnie odnosi się zarówno do procedur policyjnych, jak i prawa, pozostając wiernym zestawowi podstawowych, uniwersalnych wartości.
Wroński twierdził w wywiadach, że postawił na pisanie retro powieści kryminalnych przede wszystkim dlatego, że ten gatunek wydawał mu się najlepiej służyć głównemu celowi pisarza – ukazywaniu historii rodzinnego Lublina. Autor Kina Venus drobiazgowo przedstawia historię Lublina, miasta z ciekawą historią, niegdyś wielokulturowego. Pisze o sprawach bardzo poważnych, jak chociażby powikłanych stosunkach polsko-żydowskich (Pogrom w przyszły wtorek, 2013), jak i nieco „lżejszych”, na przykład przybliżając historię polskiego przemysłu lotniczego (Skrzydlata trumna, 2012) czy hippiki (Haiti, 2014). Przy tym stara się również oddać ducha miasta, głównie poprzez całą galerię barwnych postaci drugiego czy trzeciego planu, należących do rozmaitych nacji, grup wyznaniowych i środowisk. Każda z książek cyklu o Maciejewskim jest nieco inna od pozostałych; zamknięcie cyklu stanowią tytuły: Czas Herkulesów (2017) oraz zbór opowiadań zatytułowany Gliny z innej gliny (2018). Różnią się one stopniem skomplikowania intryg kryminalnych, rodzajem zbrodni, które je napędzają, tonacją, nasyceniem humorem, odniesieniami do innych podgatunków powieściowych.
Wroński jest także autorem współczesnego thrillera polityczno-teologicznego Officium Secretum. Pies Pański (2010), którego głównym bohaterem jest Marek Gliński, dominikanin, niegdyś funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa wysłany do Lublina w tajnej misji. Autor przedstawia jednocześnie mechanizmy polityczno-biznesowo-medialnych układów z Kościołem w tle.
Marcin Wroński otrzymał honorowy tytuł Bene Meritus Terrae Lublinensi (Dobrze Zasłużony dla Ziemi Lubelskiej) w 2009 roku. Wyróżniony Nagrodą Wielkiego Kalibru i Nagrodą Wielkiego Kalibru Czytelników za Pogrom w przyszły wtorek (2014) oraz za Skrzydlatą trumnę (2013). Nagrodę „Kryminalna Piła” otrzymał za Pogrom w przyszły wtorek (2014).
BIBLIOGRAFIA
cykl z komisarzem Zygą Maciejewskim:
- Morderstwo pod cenzurą, Lublin: Red Horse, 2007.
- Kino „Venus”, Lublin: Red Horse, 2008.
- A na imię jej będzie Aniela, Warszawa: W.A.B., 2011.
- Skrzydlata trumna, Warszawa: W.A.B., 2012.
- Pogrom w przyszły wtorek, Warszawa: W.A.B., 2013.
- Haiti, Warszawa: W.A.B., 2014.
- Kwestia krwi, Warszawa: W.A.B., 2014.
- Portret wisielca, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2016.
- Czas Herkulesów, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2017.
- Gliny z innej gliny, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B., 2018.
inne:
- Udo Pani Nocy i inne opowiadania, Lublin: [nakładem autora], 1992.
- Obsesyjny motyw babiego lata, Lublin: PoliART Studio, 1994.
- Tfu, pluje Chlu! czyli Opowieści z Pobrzeża, Lublin: Fabryka Słów, 2005.
- Wąż Marlo, t. 1, Lublin: Fabryka Słów, 2006.
- Officium Secretum. Pies Pański, Warszawa: W.A.B., 2010.
TŁUMACZENIA
francuski:
- Au nom de l'enquête: roman [A na imię jej będzie Aniela], tłum. Kamil Barbarski, Arles: Actes Sud, 2020.
rosyjski:
- Нецензурное убийство [Morderstwo pod cenzurą], tłum. Jelena Barzowa, Gajane Muradian, Moskwa: Gesharim / Bridging Cultures [Mosty Kultury], 2012.
- Кинотеатр «Венера» [Kino „Venus”], tłum. Natalia Wiertiaczyk, Moskwa: Gesharim / Bridging Cultures [Mosty Kultury], 2012.
PMK