ORT

ORT: Literacki Sopot

Przed nami kolejna odsłona projektu ORT: Wiersze z Islandii/Wiersze z Polski. W maju gościliśmy islandzkich poetów i muzyków w Krakowie, tym razem zaprosiliśmy ich do Literackiego Sopotu.  

W rozpoczynającym się 16 sierpnia festiwalu udział wezmą dwaj poeci z Islandii: Eiríkur Örn Norðdahl, poeta i jeden z najlepszych islandzkich performerów poezji na żywo oraz Þórarinn Eldjárn, poeta i najpopularniejszy islandzki autor wierszy dla dzieci, a także tłumacz, który w ramach projektu przetłumaczył specjalnie dla nas Pana Maluśkiewicza i wieloryba Juliana Tuwima. Spotkaniom z poetami towarzyszyć będą warsztaty dla najmłodszych, podczas których dzieci tworzyć będą własne arkusze poetyckie.

Program spotkań:

17 sierpnia, sobota, godz. 19.30, Zatoka Sztuki
Spotkanie z Eiríkurem Örn Norðdahlem

18 sierpnia, niedziela, godz. 13.30, Muzeum Sopotu
Spotkanie z Þórarinnem Eldjárnem, w ramach programu Literacki dla dzieci

18 sierpnia, niedziela, godz. 17.30, Dworek Sierakowskich
Jak to jest żyć w kraju, w którym pierwszy dzień lata jest ostatnim dniem zimy? W podróż przez Islandię zaprasza Þórarinn Eldjárn. Prowadzenie: Michał Nogaś  
Podczas spotkania odbędzie się pokaz slajdów z wyspy

19 sierpnia, poniedziałek, godz. 13.00-14.30, Park Książki Zatoka Sztuki
Zrób swojego „wieloryba” - warsztaty dla dzieci

Podczas festiwalu zaprezentujemy pierwsze efekty naszych prac nad tłumaczeniami wierszy islandzkich i polskich poetów. Przekłady wydane zostały w postaci arkuszy poetyckich w opracowaniu graficznym Grażki Lange, profesorki warszawskiej ASP.

Sopot będzie również miejscem pierwszych, organizowanych w ramach ORT, warsztatów translatorskich, w których oprócz gości z Islandii udział wezmą polscy poeci: Justyna Bargielska, Jacek Dehnel i Jerzy Jarniewicz, zajmujący się również przekładem literackim.

A już we wrześniu startuje islandzka odsłona naszego projektu. Ewa Lipska weźmie udział w prestiżowym Międzynarodowym Festiwalu Literatury w Reykjavíku (11-15 września 2013). To pierwsza po bardzo długim czasie wizyta polskiego autora na tej największej imprezie literackiej Islandii. W poprzednich latach w Reykjavíku gościli m.in. José Saramago, Herta Müller, J.M. Coetzee, Paul Auster, Haruki Murakami, Seamus Heaney, a także, kilkanaście lat temu, Sławomir Mrożek.


Eiríkur Örn Norðdahl
Urodzony w 1978 r. Norðdahl jest przedstawicielem pokolenia, które ożywiło islandzką scenę poetycką współpracując z nowofalowymi twórcami spoza kraju w promowaniu odważnej twórczości młodych autorów. Jako współzałożyciel awangardowego wydawnictwa Nýhil organizował m.in. „tournées” poetyckie oraz Międzynarodowy Festiwal Poezji w Reykjavíku. Jest też jednym z najlepszych islandzkich performerów poezji na żywo. Jego charyzmatyczne, pełne humoru występy pozwalają w pełni docenić nowatorskie podejście do warstwy brzmieniowej wierszy. Od debiutu w 2001 r., tomu Heilagt stríð: runnið undan rifjum drykkjumanna (Święta wojna wywołana przez pijących), Norðdahl – reprezentując niemal programową niekonwencjonalność – kontestuje islandzką tradycję literacką, również w formie esejów (m.in. w magazynie The Grapevine). Jednocześnie artystyczne fascynacje poety owocują nie tylko oryginalną twórczością: zainspirowany poezją dźwięku przywrócił pamięci Islandczyków XVII-wiecznego poetę nonsensu Æri-Tobbiego, zaś zainteresowaniu poezją konkretną dał wyraz nie tylko w swych wierszach, lecz również współredagując przełomową antologię utworów i opracowań krytycznych dotyczących tego nurtu. Norðdahl jest też uznanym powieściopisarzem (Islandzka Nagroda Literacka za Illska w 2012 r.), tłumaczem (nagroda za tłumaczenie Osieroconego Brooklynu Jonathana Lethema w 2008 r.) oraz twórcą poezji animowanej (wyróżnienie na berlińskim festiwalu Zebra w 2010 r.). Często występuje i pisze w jęz. angielskim; jego utwory ukazują się też m.in. w jęz. niemieckim, szwedzkim, fińskim, francuskim, hiszpańskim czy chińskim.

Więcej informacji: literature.is, norddahl.org


Þórarinn Eldjárn    
Nazywający sam siebie „rzemieślnikiem słowa pisanego” Þórarinn Eldjárn (ur. 1949) jest autorem wierszy, opowiadań, powieści i sztuk teatralnych oraz laureatem wielu literackich wyróżnień, w tym nagrody przyznawanej przez IBBY (2013). Eldjárn zyskał popularność już swym debiutanckim Kvæði (Wiersze) w 1974 r., wyłamując się z ówczesnej tendencji unikania tradycyjnych form poetyckich. Połączenie aliteracji i innych konwencji epickich z językiem potocznym, okraszone dowcipnymi odniesieniami kulturowymi, okazało się idealną receptą na czytelniczy sukces. Poeta sięgnął po nią również pisząc kolejny tom Disneyrímur (Walt Disney – historia w rymach, 1978), w którym nadał kształt poematu epickiego życiu potentata filmowego. Eldjárn jest również najpopularniejszym islandzkim autorem wierszy dla dzieci, ilustrowanych najczęściej przez Sigrún Eldjárn, siostrę poety. Rodzeństwo zawdzięcza zainteresowania artystyczne ojcu, dyrektorowi Muzeum Narodowego (późniejszemu prezydentowi Islandii). Dorastanie w gmachu Muzeum, między zamierzchłą przeszłością a codziennością, jest zapewne źródłem charakterystycznych kontrastów w wierszach Eldjárna, gdzie motywom oraz postaciom folkloru, mitologii i sag nadawany jest współczesny wymiar. Poeta sięga często do konwencji nonsensu, wyczarowując inną rzeczywistość z kunsztownych łamańców językowych i gier słownych. Eldjárn wydał też uwspółcześnione wersje najważniejszych poematów mitologii nordyckiej: Völuspá (Wieszczba Wölwy) oraz Hávamál (Pieśń Najwyższego). Wśród tłumaczeń jego autorstwa (np. Alicja w krainie czarów Lewisa Carrolla, Król Lear i Makbet Szekspira) są też polskie akcenty, m.in. Letni dzień Sławomira Mrożka oraz Pan Maluśkiewicz i wieloryb Juliana Tuwima. Utwory poety ukazały się m.in. w jęz. angielskim, francuskim, duńskim fińskim i polskim.

Więcej informacji: literature.is

Wróć