Noc żywych Żydów

Igor Ostachowicz
Noc żywych Żydów
  • W.A.B.
    Warszawa 2012
    123 × 195
    256 stron
    ISBN: 978-83-7747-700-7

Noc Żywych Żydów zasługuje na  uwagę z kilku co najmniej powodów. Przede wszystkim  autorowi  udało się literacko opracować  ważny temat zbiorowej wyobraźni Polaków, wypowiedzieć opowieść, która od lat domagała się wypowiedzenia. Warszawa, która w czasie drugiej wojny światowej została zrównana z ziemią – jako dziki, uśpiony  cmentarz,  pomordowani  w tamtym czasie jako zmaterializowane nagle upiory. Spotkania, oko w oko, żywych i nieżywych. Kto tak naprawdę jest u siebie w Warszawie, w Polsce – miejscu naznaczonym przez  ludobójstwo? Odpowiedzi poszukuje świetnie napisana powieść o zaskakującej, niepokojąco „niestosownej” konwencji. Ostra, humorystyczna poetyka popkulturowego horroru   zdaje się kłócić z  tematyką Zagłady. Już sam tytuł, parafrazujący  klasykę filmowego horroru, zrównujący słowo „trup” ze słowem „Żyd”  może niepokoić.
Lawinę zdarzeń uruchamia amulet – srebrne serce skradzione Żydom – od którego posiadania zależy powodzenie. Bohater, który w miarę rozwoju akcji coraz bardziej przypominać będzie próbującego ocalić świat od zagłady komiksowego superbohatera, mieszka ze swoją dziewczyną na warszawskim Muranowie, w dzielnicy zbudowanej na gruzach getta. Któregoś dnia przez otwartą klapę w piwnicy wychodzą… martwi Żydzi w podartych jesionkach. Stopniowo okazuje się, że najchętniej czas spędzają w Arkadii, pobliskim centrum handlowym.
A jednak Noc żywych Żydów to rzecz głęboko przemyślana, dojrzała. Pisarz przejrzyście  objaśnia zasady stworzonego przez siebie świata. Centrum handlowe Arkadia,  miejsce  wiecznej szczęśliwości solennie  podtrzymywanej przez obroty handlu, zmiksowane zostaje z widmowym bytem dzielnicy Muranów. Urzeczywistnia  się potoczna, ale tabuizowana  przez warszawiaków prawda o grozie i obcości, snujących się po zmodernizowanej, zeuropeizowanej  przestrzeni miasta. Koncept powieści, rodem  z horroru,  jest jednocześnie poetycki i uderzająco trafny, dyktowany przez historyczne realia.  Żydowska  historia nie-istnienia musi dopełnić się poprzez  grozę, poprzez materializację  tego, o czym nie chce się wiedzieć ani pamiętać. Zdobywanie przez  głównego  bohatera świadomości tego procesu (a także symbolizowanej przez amulet Mocy), tworzy głęboką, frapującą dramaturgię  powieści.

- Kazimiera Szczuka

Igor Ostachowicz (ur. 1968) ukończył stosunki międzynarodowe, był sanitariuszem w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, menedżerem w wielu firmach, od paru lat jest urzędnikiem państwowym. Obecnie - sekretarzem  stanu w kancelarii premiera RP, jego doradcą i PR-owcem, autorem przemówień premiera.