Julia Fiedorczuk

#
  • fot. Radosław Kobierski

ur. 1975, poetka, tłumaczka, adiunkt w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Za debiutancką książkę Listopad nad Narwią nagrodzona przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek, za wiersze opublikowane w piśmie „Manuskripte” (2005) otrzymała austriacką nagrodę Huberta Burdy.

Pisanie Fiedorczuk poświadcza nieantropocentryczny punkt widzenia świata. Oczywiste są także związki autorki z ekofeminizmem, od zbioru Tlen uzupełnione ponowocześnie rozumianą romantyczną filozofią. W Listopadzie nad Narwią Fiedorczuk przedstawiła wizję świata, w której dominującymi elementami były figury ryb (uosabiały intuicyjną, nierefleksyjną mądrość) oraz motywy podróży, tęsknoty, poczucia więzi nie tylko z ukochaną osobą, ale z wszystkimi żywymi istotami. W kolejnych książkach wizję ograniczoną do ziemskiego świata poetka rozszerzała o kosmiczne krajobrazy, równolegle istniejące światy pokazane w makro – i mikrooptyce. W Tlenie możemy więc przeczytać o „wielkiej duszy świata”, świetlnych eksplozjach, gigantycznych organach wszechświata oraz o kompostowych mikroorganizmach, neutrinach i hemoglobinie roznoszącej życie.

W ten sposób Fiedorczuk włączyła się swoją poezją do dyskusji na temat związków sztuki i nauki (techniki), nowej wrażliwości i zmysłowości w postechnologicznych warunkach, interesują ją także możliwości ludzkiego umysłu i ciała, obserwowane z różnych perspektyw i czasów. Jej pisanie kontynuuje tę filozofię pisania, którą rozpoczyna Bolesław Leśmian, a później wspiera Miron Białoszewski i Krystyna Miłobędzka – artyści wskazujący nieustannie na nieostre granice nie-ludzkiego i ludzkiego; także Fiedorczuk można uznać za poetkę zapisującą nową wrażliwość posthumanistycznego świata.

W zbiorze opowiadań Poranek Marii… i powieści Biała Ofelia Fiedorczuk zajmuje się z kolei historiami kobiecymi, które, choć konsekwentnie portretowane w społeczno-politycznym kontekście, mogą być rozumiane jako metafory inności, odmienności, obcości. Fiedorczuk jest poetką, która proponując marzycielsko-fantazyjny kształt wiersza, zmysłowy i plastyczny język, pokazuje, że podmiot współodczuwający ze wszystkim, co żyje, jest także demistyfikatorem społecznych wmówień i krytycznym analitykiem ludzkich wspólnot.

Bibliografia

Tomy poetyckie:

  • Listopad nad Narwią, Legnica: Biuro Literackie Port Legnica, 2000
  • Bio, Wrocław: Biuro Literackie, 2004
  • Planeta rzeczy zagubionych, Wrocław: Biuro Literackie, 2006
  • Tlen, Wrocław: Biuro Literackie, 2009
  • tuż-tuż, Wrocław: Biuro Literackie, 2012.

Proza:

  • Poranek Marii i inne opowiadania, Wrocław: Biuro Literackie, 2010
  • Biała Ofelia, Wrocław: Biuro Literackie, 2011
  • Nieważkość, Warszawa: Marginesy, 2015
  • Bliskie kraje, Warszawa: Marginesy, 2016.

Tłumaczenia

czeski:

  • w antologii: Antologie současné polské poezie, Praha: Fra, 2011.

hiszpański:

  • w antologii: Poesía a contragolpe, tłum. Gerardo Beltrán, Abel A. Murcia, Xavier Farré, Zaragoza: Prensas Univ. de Zaragoza, 2012.

słoweński:

  • w antologii: Akslop poljska nazaj, Ljubljana: Lud Šerpa, 2005.

szwedzki:

  • w antologii: Jag i första och sista person, red. Irena Grönberg, Stefan Ingvarsson, Stockholm: Tranan, 2008.